Iedere verlieservaring vraagt om rouw!

Als ik over rouw spreek, dan merk ik dat regelmatig  wordt gedacht dat je alleen mag rouwen na het overlijden van geliefden. En ja natuurlijk heb je daar rouwtijd voor nodig. Er zijn echter meer levensingrijpende verlieservaringen te benoemen waar rouwruimte voor gevraagd mag worden. Waar je rouwtijd voor moet nemen.

Denk bijvoorbeeld aan de beëindiging van een liefdesrelatie en of een echtscheiding. Heftig en levensbepalend op dat moment. Ook als je er zelf voor kiest om met de relatie te stoppen zal het ervaren verlies om de nodige rouw vragen. Lang geleden heb ik zelf een liefdesrelatie van ruim 6 jaar moeten beëindigen. Mijn omgeving reageerde daar minder positief op. Men vond de man in kwestie aardig en hij had het moeilijk met het feit dat ik uit de relatie was gestapt. De daadwerkelijke reden waarom ik hem verliet hield ik voor mijzelf. De pijn om bij hem weg te gaan heb ik daarmee alleen en lang gedragen. Op een gegeven moment kwam ik met een goede psycholoog in aanraking en zij heeft mij geholpen met de verwerking van het beëindigen van deze relatie. Want naast het verlaten van deze man, keerde een hele vriendengroep zich tegen mij. Omdat ik degene was die het besluit had genomen de relatie met deze man te verbreken, werd de keuze snel door hen gemaakt. Dat maakte het gemis, de pijn van het loskomen en het verdriet nog heftiger. Het werd een intense rouwperiode met alle gevolgen van dien. Tijdens de gesprekken met Klara (de eerdergenoemde psycholoog) ontdekte ik de pijn-lagen onder de oppervlakte van het ontstane verdriet. En ik realiseerde mij hoe eenzaam ik mij voelde. Terwijl ik uit de relatie was gestapt, voelde ik mij eenzaam en verlaten. Al heel lang, ver voor het verbreken van mijn liefdesgelofte was er een gevoel van eenzaamheid in deze relatie. Daar bevond zich de werkelijke pijn van het verlies. En daar kon ik mee aan het werk. De rouwarbeid mee aanvangen.     

Regelmatig spreek en begeleid ik mensen die het bijzonder lastig vinden om het leven weer op te pakken na een dergelijke verlieservaring.  En dat begrijp ik. Omdat het mij, in de hierboven genoemde periode heeft geholpen te verkennen waar de pijn van deze scheiding zich beroerde, ga ik daarom tijdens de sessies in mijn rouwpraktijk altijd verdiepend in op de pijnvraag. Dat is dan veelal mijn eerste vraag als mensen een verlieservaring hebben gedeeld. Waar doet het pijn, wat is je pijn?   Is het de pijn van het verlaten worden? Of de pijn dat je geen partner meer hebt om op terug te vallen? Is het de pijn van wantrouwen en achterdocht, jaloezie omdat degene je verlaat voor iemand anders? Is het de pijn die je voelt voor je kinderen, voor je ouders en of omgeving? Of de pijn van schaamte, de pijn van niet-goed genoeg meer zijn, afgedankt, de pijn van alleen zijn, van eenzaamheid, geen onderdeel meer zijn van en de pijn van het loskomen van het leven dat-en-wat je met de ander (en omgeving) deelde? Wat is de pijn en waar zit het?

Bij het herkennen en erkennen hiervan stellen we de vraag achter de vraag. Want onder de pijn die in eerste instantie bovenkomt schuilt veelal een andere laag die moet worden aangesproken. Waarna de rouw om het ervaren verlies daadwerkelijk in de ogen gekeken kan worden. Is dat eenvoudig? Nee!

Iedere verlieservaring vraagt eerlijke rouw: accepteren, loskomen, helen, omarmen en het verlies overleven. Rouwarbeid is bij iedere verlieservaring wat mij betreft nodig en vraagt om (in willekeurige volgorde), 

o   Leren accepteren dat iets of iemand er niet meer is. 

o   Loskomen van hetgeen dat of degene die er niet meer is.

o   Helen van dat wat in die situatie niet goed voor je was.

o   Omarmen van het nieuwe leven wat ook (weer) nieuwe kansen geeft en heeft.

o   Het verlies overleven of anders geschreven, over het verlies heen leren leven.

In deze rollercoaster van rouw zijn alle emoties, die veelal tegelijkertijd gevoeld worden, dienend. Negeren heeft geen zin. Toelaten gaat bevrijdend werken. Begrijpen waar het vandaan komt is helend waardoor het nieuwe leven zich ook weer kan gaan tonen.

We hebben gedurende ons leven allemaal met verlies te maken. Vroeg of laat overkomt het je. Dit is nu eenmaal een gegeven feit in ons leven. Neem hierbij altijd de tijd om serieus te kijken naar de pijn die je voelt bij het verlies. Ook als het nog-niet zwaar voelt. Kijk het in de ogen, accepteer, heel en omarm het nieuwe dat ontstaat bij het loskomen van het oude. Leer te leven met het verlies.