Rouwen in de nieuwe werkelijk …

Wat ik bijzonder vind na het overlijden van een geliefde of na een ander levensbepalende gebeurtenis, is dat het leven direct daadwekelijk anders is. Van het ene-op-het-andere moment heb je andersoortige besluiten te nemen en moet je anders naar je eigen leven kijken. Emoties hebben dan vaak de overhand en je bemerkt een ander gedrag bij jezelf en veelal ook bij je omgeving. En ja, je moet je ook nog eens praktisch staande zien te houden in deze rollercoaster van emoties en de chaos die zich in een sneltreinvaart aandient. Rustig blijven ademhalen is wat ik mijzelf altijd voorhoud als de uitdaging van het leven zich bij mij meldt. Rustig blijven om het geheel te overzien.

Als begeleider van transformatieprocessen bij mens en organisatie neem ik ruim 20 jaar mensen mee in de verandering die dit met zich meebrengt. En in deze rol kun je rustig blijven meebewegen in dat wat een ander nodig heeft om door de chaos heen te komen. En hoe doe ik dat zelf? Als ik persoonlijk te maken krijg met een verandering waar ik niet-om gevraagd heb.  

Na het overlijden van mijn levenspartner Menno ervoer ik direct de dagelijkse spanning van de emoties die ontstonden na zijn dood.

Hoewel wij al negen maanden wisten dat Menno zou gaan overlijden en wij dus veel zaken hebben kunnen voorbereiden, kwamen er toch nog praktische zaken bovendrijven waar we absoluut niet bij stil hadden gestaan. Waardoor ik naast de emotionele rouw, mij moest bezighouden met de nodige administratieve handelingen bij banken, gemeenten, de belastingdienst en het opzeggen van diverse abonnementen. Overal moest ik, door middel van zijn akte van overlijden aantonen dat hij dood was. Heel logisch natuurlijk en achteraf gezien, denk ik uit te kunnen spreken dat dit een belangrijk onderdeel van het rouwen voor mij is geweest. Want ook hierdoor werd ik geconfronteerd met zijn overlijden. Telkens nam ik weer wat meer afscheid door het opzeggen van en of het uitschrijven van zijn gegevens. 

Langzaam begon hiermee mijn nieuwe werkelijkheid. Geen en/of rekening meer, geen Groei & Bloei iedere maand, zijn oude Volvo verkocht, zijn telefoonnummer uit de lucht en dus ook zijn voicemail (lees stem) niet meer hoorbaar.  En waar mensen in mijn rouwpraktijk vaak aangeven dat dit het meest lastige deel van het loskomen is, waren het voor mij down to earth momenten. Even stil staan om het leven zonder hem recht in de ogen te kijken. Om vervolgens weer vol in de rouw te kunnen bewegen. Daarnaast heb ik, de eerste periode na zijn overlijden veel in de tuin gewerkt. Het voorjaar was in aantocht en ik ging letterlijk met mijn handen in de aarde om nieuw leven te zaaien. Ik legde een moestuin aan en plantte met liefde de Haarlemse Daliabollen in het Thullse- löss. Regelmatig reed ik naar de kweker in Aalbeek voor inspiratie en nieuwe planten. Ik nam mijn hond Marie altijd mee en liepen dan samen de grote ronde die we, toen Menno nog leefde altijd met hem liepen als we daar in de buurt waren. Tijdens deze wandelingen liet ik mijn tranen de vrije loop -, en telkens weer een beetje meer verdriet achter mij …

In ons nieuwe huis in Limburg had Menno de laatste zes maanden van zijn leven een mancave in een van de garages ingericht. Zijn verzamelingen her-en-der opgesteld, oude kasten vol met boeken en tuintijdschriften, de oude B&B bank, een Cd-speler en de circa  duizend Cd’s die hij in bezit had.  Hij vond het heerlijk om zich in deze ruimte af te zonderen: naar zijn muziek te luisteren, de boeken te lezen en in alle rust zijn vele tuin-magazines door te bladeren. Het was zijn plek waar hij dan ook na zijn overlijden opgebaard lag.  Vrij snel had ik de behoefte om door zijn spullen heen te ruimen. Zijn verzamelingen te verdelen onder degene die interesse had waardoor langzaam zijn verzamelplek weer een lege garage werd. In deze periode van opruimen ontstond bij mij het idee om zijn mancave om te toveren tot een humancave. Een plek waar mensen over verlies, rouw en sterven kunnen praten. De angst en pijn, de zwaarte en ook de mooie momenten in deze donkere kant van het leven te laten ervaren en te doorvoelen. Een plek om de grote levensvraagstukken in de ogen te kijken. Te leren rouwen om het verlies, na de dood en voor het sterven. Na een flinke verbouwing was Into the Humancave een feit. Mijn praktijk opgestart en werd het nieuwe leven in mijn oude werkelijkheid geblazen.

Ik ben bijna drie jaar verder. De momenten van gemis zijn er natuurlijk. Ik praat en schrijf nog graag en regelmatig over Menno. Met veel liefde kijk en denk ik terug aan de 22 jaar dat ik met hem samen was. Ik ben in alle liefde voor het leven, door de transformatie heen bewogen en in mijn nieuwe werkelijkheid gestapt. Ik ben dankbaar. Dankbaar dat ik het leven heb. Dat ik leef. Dat ik mag leven. Dat ik het leven lief heb. Dat ik dankbaar kan zijn.