Uitgestelde Rouw ...

Nadat mijn vader (oktober 2001) overleed pakte ik snel mijn dagelijkse werk op. Ik had op dat moment een 24/7 baan en was niet-in-staat de ruimte en tijd te nemen om te rouwen. Ik dacht dat ik eenvoudigweg de dood van mijn vader kon accepteren omdat hij zo ziek was. Nu, bijna 23 jaar weet ik beter. Mijn vader … wat een eenzaam mens is hij geweest. Een complexe man met een groot hart, rechtvaardig en veel humor. Zijn donkere kant was echter meer zichtbaar in mijn jeugd. Ik heb hem weinig zien lachen en weet nog de vele momenten van zijn paniek voor het leven en de depressiviteit die daarbij behoorde. Op jonge leeftijd brak de tweede wereldoorlog uit en werd hij, net als veel jonge mannen op transport naar Duitsland gezet. Daarnaast is hij opgegroeid onder het regime van een autoritaire vader en als tweede zoon in een gezin van drie had hij het moeilijk. Hij praatte hier zelf nooit over. Kon eenvoudigweg niet bij die gevoelens dus laat staan erover praten. Zijn hele leven heeft hij een enorme worsteling met zichzelf (en dus ook met zijn omgeving) gevoerd om zich voldoende verstaanbaar te kunnen uiten. Hij werd boos en driftig in plaats van zijn verdriet te delen, verhief zijn stem omdat hij gewend was niet gehoord te worden en bleef halsstarrig bij zijn standpunten zodat niemand om hem heen kon. Zijn complexe gevecht is ook op mijn leven van grote invloed geweest.

Godzijdank mocht ik zijn laatste levensdag bij hem zijn. Hij lag al een aantal dagen in het ziekenhuis. Omdat dit vlakbij het bedrijf was waar ik toen werkte, ging ik iedere avond even bij hem langs. Op vrijdagavond merkte ik een verandering in zijn gedrag. Ik zag dat hij het leven aan het loslaten was. De volgende ochtend belde ik rond 07.30 uur het ziekenhuis. Omdat hij die nacht zo onrustig was, lag hij op dat moment alleen op een kamer. Ik ben in de auto gestapt, heb mijn moeder opgehaald en zijn we naar hem toe gereden. Ik wist dat hij die dag zou gaan sterven. Hij mocht niet meer alleen zijn. Hij was zijn hele leven zo vaak in de steek gelaten. Iets in mij riep …

Ik ben blij dat ik gegaan ben. Ik mocht op deze laatste dag voor het eerst zijn hand vastgehouden, met een natte washand zijn bezweten gezicht strelen en hem ijs voeren. Hij liet mij zijn kwetsbare kant zien. ‘s Nachts stierf hij in bijzijn van een van mijn broers.

En net zoals hij zelf ook zou doen ging ik, vrijwel direct na zijn begrafenis monter as usual hard aan het werk. Opgelucht kon ik nuchter edoch liefdevol mijn collegae vertellen hoe blij ik was dat ik dicht-bij-hem mocht zijn en dat we hem een prachtige afscheidsdienst hebben gegeven. Het ging dus ogenschijnlijk goed met mij. Geen tranen, geen verdriet, geen gevoel van rouw. Het leven ging door … Tot ongeveer een half jaar later Prins Claus overleed en werd begraven. Ik was op de zaak en liep bij een van de kantoren naar binnen waar de TV aanstond met de uitvaart in beeld. Ik zag de beelden en barstte in tranen uit. Huilend sloot ik mijzelf op in het toilet totdat ik na een half uur weer aan het werk kon; make-up een beetje bijwerken en door!

… een week later was ik op een begrafenis van een kennis waar ik tijdens de dienst wederom mijn ogen vol met tranen voelde lopen. Op dat moment realiseerde ik mij dat dit de tranen voor mijn vader waren.  Natuurlijk huilde ik niet om Prins Claus of om deze kennis. Nee, ik huilde om het verlies van mijn vader, zijn eenzaamheid, zijn angst voor het leven en daarmee ook zijn angst voor de dood. In de auto naar huis belde ik Klara, een psycholoog waar ik een jaar of 10 daarvoor al eens een aantal gesprekken mee had gevoerd.  Een uur later kon ik bij haar terecht. In de maanden die volgden heb ik meerdere gesprekken met haar gevoerd en begon mijn uitgestelde rouw. Ja, mijn uitgestelde rouw. Want naast het rouwen om het verlies van zijn sterven, was er ook rouw om het verlies dat hij nooit meer de vader zou gaan worden waar ik zo een behoefte aan had (gehad). Een vader met interesse in wie ik was, liefdevol mij kon troosten, in mij geloofde, bereid was gesprekken met mij te voeren. Ik rouwde om het gemis van alles. Om een vader die er niet was. Alles wat hij bij zijn eigen vader heeft gemist, lukte hem ook niet te geven. Het was hem eenvoudigweg niet geleerd. En door allerlei omstandigheden en de vele hobbels in zijn leven, is het hem op latere leeftijd ook niet meer gelukt dit nog te leren.

Door eerst de rouw om dit gemis vol in de ogen te kijken en te accepteren dat hij een mens was - niet in staat over zijn eigen schaduw heen te stappen, kon ik hem vergeven en daadwerkelijk gaan rouwen om het verlies van zijn sterven. In de jaren die volgden ben ik hem steeds beter gaan begrijpen. Mede dankzij een medium die toevallig op mijn pad kwam en die gechanneld doorkreeg dat ‘ene rokende Frederik iets tegen ene Peter? wilde zeggen’. Zij wist op dat moment mijn naam en de naam van mijn vader (Frederik Christiaan) nog-niet en dat hij een rookverslaafde was al helemaal niet. Ik herkende direct zijn boodschap en zijn zielendrang mij zijn andere kant te laten zien. Via haar ben ik zijn lichte kant ook gaan zien en hem daardoor beter gaan leren kennen. Regelmatig komt hij (nog) langs, zie ik de vader die hij ook was en nooit heeft durven te tonen en te zijn. Pas nu voel ik dat hij, met zijn liefdevolle kracht mij volledig en altijd steunt.  

Petra www.ikrouw.nu

Heb jij behoefte aan begeleiding bij verlies & rouw, bel mij gerust om een afspraak te maken.